આમોદ તાલુકાના અનેક ગામડાઓના ધરતીપુત્રો નહેર નિગમ અને નહેર વિભાગ સમક્ષ લેખિત તેમજ મૌખિક રજૂઆતો કરી કરીને થાકી ગયા છે, છતાં તંત્રની જાડી ચામડી હજી સુધી ભેદાઈ નથી. રોજા ટંકારીયા ગામ પાસેથી પસાર થતી અને આછોદ, મછાસરા, રોજા ટંકારીયા, હેતમપુરા, વલીપોર, માંગરોલ, દેણવા સહિત અનેક ગામડાઓને જોડતી મુખ્ય નહેર આજે નહેર નહીં પરંતુ ઝાડી-ઝાંખર અને ગાદથી ભરેલું જંગલ બની ગઈ છે. નહેર બને ત્યારથી આજદિન સુધી યોગ્ય રીતે સાફ-સફાઈ થઈ નથી કે શું, એવા ભયાનક દ્રશ્યો નહેરના દરેક કિલોમીટરે જોવા મળી રહ્યા છે. નહેરમાં ઉગેલા ઝાડ, ઝાંખર, ગંદકી અને ગાદના કારણે પાણીનો પ્રવાહ સંપૂર્ણ રીતે અવરોધાઈ ગયો છે. પરિણામે ખેડૂતો સુધી એક ટીપું પણ પાણી પહોંચી શકતું નથી. ઊભા પાકો સુકાઈ રહ્યા છે અને હજારો એકર ખેતી ગંભીર જોખમમાં મુકાઈ ગઈ છે. પાણીના અભાવે ખેતી પર આધારિત પરિવારના જીવન ઉપર સીધી આફત તૂટી પડી છે.
આ સ્થિતિએ આમોદ, જંબુસર અને ભરૂચના નહેર વિભાગના અધિકારીઓ સામે ઘોર બેદરકારી અને ઉદાસીનતાના ગંભીર આક્ષેપો ઊભા થયા છે. ખેડૂતોનો સવાલ છે કે નહેરની જાળવણી માટે જો કરોડો રૂપિયાનું બજેટ ફાળવવામાં આવે છે, તો તે રકમ વાસ્તવમાં ક્યાં વપરાઈ? કાગળ પર દેખાતી કામગીરી અને જમીન પરની હકીકત વચ્ચે મોટો તફાવત દેખાઈ રહ્યો છે. દેણવા ડિસ્ટ્રિક્ટની અંદાજે 16 કિલોમીટર લાંબી નહેરમાં નહેર વિભાગની બેદરકારી ખુલ્લેઆમ સામે આવી છે. ખેડૂતો જણાવે છે કે વિભાગ દ્વારા 16 રૂપિયા પ્રતિ મીટરના દરે નહેર સાફ કરવાની વાત કરવામાં આવે છે, પરંતુ આટલા ઓછા દરે કોઈ મજૂર કામ કરવા તૈયાર નથી. સ્થાનિક મજૂરોનું કહેવું છે કે એક મીટર નહેર સાફ કરવામાં અડધો દિવસ લાગી જાય, ત્યારે 16 રૂપિયામાં કામ કરવું અશક્ય છે. પાણી ન મળવાથી ખેડૂતો માનસિક રીતે પણ ભારે દબાણ હેઠળ આવી ગયા છે. અનેક ગામડાઓમાં ભય અને ચિંતા વધી રહી છે અને પરિસ્થિતિ ગંભીર બનતી જાય છે. અધિકારીઓને વારંવાર રજૂઆતો કરવા છતાં કોઈ અસરકારક પગલાં લેવામાં આવતા નથી, જેથી તંત્ર કુંભકર્ણી નિંદ્રામાં સૂતું હોય તેવી લાગણી ખેડૂતોમાં વ્યાપી છે.
ખેડૂતોએ હવે ચેતવણી આપી છે કે જો ચારથી પાંચ દિવસમાં નહેર મારફતે પાણી નહીં પહોંચે તો ઉગ્ર આંદોલનનો માર્ગ અપનાવવામાં આવશે. તાલુકા, જિલ્લા અને ગાંધીનગર સુધી આવેદનપત્રો આપવામાં આવશે અને જરૂર પડશે તો રસ્તા પર ઉતરીને નહેર વિભાગની બેદરકારી સામે ખુલ્લી લડત શરૂ કરાશે. ખેડૂતોનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે જો સમયસર પગલાં નહીં લેવાય અને પાણીની સમસ્યા ઉકેલાશે નહીં, તો ઊભી થનારી ગંભીર પરિસ્થિતિની સંપૂર્ણ જવાબદારી નહેર વિભાગ અને સંબંધિત અધિકારીઓની રહેશે. આમોદ તાલુકાના ગામડાઓમાંથી ઊઠેલો આક્રોશ હવે માત્ર ફરિયાદ નહીં પરંતુ તંત્ર સામેનો ખુલ્લો પડકાર બની ગયો છે.
આમોદ તાલુકાના ખેડૂતોની ધીરજની કસોટી હવે હદ વટાવી ચૂકી છે. નહેર વિભાગના અધિકારીઓ અને કોન્ટ્રાક્ટરોની મિલીભગતનો જે ખેલ જમીન પર દેખાઈ રહ્યો છે, તેણે ખેડૂતોના મોઢામાં આવેલો કોળિયો છીનવી લીધો છે. ખેડૂતોએ સીધો અને રોકડિયો સવાલ કર્યો છે કે, જો પાક અત્યારે પાણી માંગી રહ્યો હોય, તો 15 દિવસ પછી પાણી આપવાનો શું મતલબ? 15 દિવસના વિલંબ પછી મળતું પાણી સુકાઈ ગયેલા પાક માટે માત્ર રાખ પરના પાણી સમાન હશે. જગતનો તાત કહી રહ્યો છે કે, અમને અત્યારે જ પાણી જોઈએ, 5 દિવસ પછી અમારું નસીબ નહીં પણ પાકની રાખ જ બચશે. અધિકારીઓ સામે લોકરોષ ફાટી નીકળવાનું મુખ્ય કારણ માત્ર પાણીની અછત નથી, પણ ભ્રષ્ટાચારની ગંધ છે. ખેડૂતોનો ગંભીર આક્ષેપ છે કે કોન્ટ્રાક્ટરો અને નહેર વિભાગના અધિકારીઓ માત્ર કાગળ પર કામ બતાવી કરોડો રૂપિયા ઉતારી રહ્યા છે. જમીન પર સફાઈના નામે શૂન્ય કામગીરી છે, જ્યારે કાગળ પર બજેટના ઠેબલા વપરાઈ રહ્યા છે. 16 કિલોમીટરની નહેરમાં કાદવ અને ઝાડી-ઝાંખરનું સામ્રાજ્ય એ વાતની સાક્ષી પૂરે છે કે જાળવણી માટે ફાળવવામાં આવતા નાણાં કોની તિજોરીમાં જઈ રહ્યા છે.
આ કોઈ વિનંતી નથી, પણ છેલ્લી ચેતવણી છે. જો આગામી 4 થી 5 દિવસમાં ખેતરો સુધી પાણીનો પ્રવાહ નહીં પહોંચે, તો આક્રોશની જ્વાળાઓ સરકારી કચેરીઓ સુધી પહોંચશે. ખેડૂતોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો તેમની મહેનતની કમાણી અધિકારીઓની બેદરકારી અને ભ્રષ્ટાચારના લીધે સુકાઈ જશે, તો તેની તમામ જવાબદારી તંત્રએ ભોગવવી પડશે. હવે સમય મીટિંગોનો નથી, પણ મેદાનમાં ઉતરીને જેસીબી ચલાવવાનો છે. ખેડૂતોની આ ગંભીર વેદનાના કાયમી અને ત્વરિત નિરાકરણ માટે વહીવટી તંત્રએ કાગળ પરના કામ છોડીને નક્કર કામગીરી કરવી અનિવાર્ય છે. સૌથી પહેલું પગલું યુદ્ધના ધોરણે નહેરમાંથી ઝાડી-ઝાંખર અને કાદવ દૂર કરવાનું હોવું જોઈએ, જેથી છેવાડાના ગામો સુધી પાણીનો પ્રવાહ અવરોધ વિના પહોંચી શકે. આ ઉપરાંત, સફાઈના દરોમાં રહેલી વિસંગતતા દૂર કરી વાસ્તવિક બજેટ ફાળવવું જોઈએ જેથી કામ અધવચ્ચે ન અટકે. ભવિષ્યમાં આવી સ્થિતિ ન સર્જાય તે માટે કેનાલ મેન્ટેનન્સ કેલેન્ડર બનાવી ચોમાસા પહેલા અને રવિ સીઝન શરૂ થતા પહેલા ફરજિયાત સફાઈ થાય તેવું આયોજન જરૂરી છે. જો સ્થાનિક અધિકારીઓ નિષ્ફળ જાય, તો ઉચ્ચ કક્ષાએથી સ્પેશિયલ ઓડિટ અને મોનિટરિંગ કરીને જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કડક શિક્ષાત્મક પગલાં લેવા જોઈએ, જેથી ખેડૂતોને તેમના હકનું પાણી સમયસર મળે અને તેમની આર્થિક સુરક્ષા જળવાઈ રહે.
Author: Yasin Diwan
સમાચાર તેમજ જાહેરાત આપવા માટે સંપર્ક કરો : 9574469023