વાગરાના સાયખા-વિલાયત GIDCમાં ઝેરી વાયુ પ્રદૂષણથી લોકોના આરોગ્ય પર ગંભીર ખતરો. : વાગરા તાલુકાની સાયખા અને વિલાયત GIDC વિસ્તારમાં કોઈ બેફામ ઉદ્યોગે હવામાં મોટા પાયે પ્રદૂષણ છોડતા સમગ્ર વિસ્તાર ઝેરી ધુમ્મસથી ઢંકાઈ ગયો હતો. આ ઘટનાને કારણે સ્થાનિક લોકો અને વાહનચાલકોને ગંભીર મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હતો. જ્યારે તંત્રની નિષ્ક્રિયતા ફરી એકવાર ખુલ્લી પડી છે.
વાયુ પ્રદૂષણના કારણે સ્થાનિક લોકોને આંખમાં બળતરા અને શ્વાસ લેવામાં મુશ્કેલી, વાહનવ્યવહાર ખોરવાયો. : વહેલી સવારથી જ GIDC વિસ્તારમાં હવાનું પ્રદૂષણ એટલું વધી ગયું હતું, કે દૃશ્યતામાં પણ ભારે ઘટાડો થયો હતો. જેના કારણે વાહનચાલકોને રસ્તા પર જોવામાં ભારે અગવડતા પડી હતી. સૌથી ગંભીર બાબત એ છે કે, આ પ્રદૂષણને કારણે સ્થાનિક લોકોને આંખમાં બળતરા થવા લાગી હતી. અને શ્વાસ લેવામાં પણ તકલીફ અનુભવાઈ હતી. પરિણામે આવતા-જતા ટુ-વ્હીલર ચાલકોને મોઢા પર રૂમાલ બાંધવાની ફરજ પડી હતી. કોઈ બેજવાબદાર ઉદ્યોગ દ્વારા છોડવામાં આવેલા આ ઝેરી પ્રદૂષણને કારણે આસપાસના ગામડાઓમાં પણ સમસ્યા સર્જાઈ હતી. આ ઘટના ફરી એકવાર દર્શાવે છે, કે ઉદ્યોગો દ્વારા પર્યાવરણના નિયમોનું કેટલું બેફામ ઉલ્લંઘન થઈ રહ્યું છે.
અધિકારીઓની નિષ્ક્રિયતા સામે ભરૂચ જિલ્લા યુવા કોંગ્રેસના નેતા ઇમ્તિયાઝ પટેલે ઉગ્ર રજૂઆત કરી. : આ મામલે ભરૂચ જિલ્લા યુવા કોંગ્રેસના પ્રમુખ પદના ઉમેદવાર ઈમ્તિયાઝ પટેલ પણ આકરા પાણીએ થયા હતા. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, આ કોઈ પહેલી ઘટના નથી. આવા બનાવો અવારનવાર સામે આવતા જ હોય છે. પરંતુ તંત્રની લાપરવાહી અને ઢીલી નીતિને કારણે જ આવા બેફામ ઉદ્યોગકારો બેલગામ બન્યા છે. તેમણે તાત્કાલિક યોગ્ય તપાસ કરી જવાબદાર ઉદ્યોગ અને ઉદ્યોગકારો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી છે.
પ્રદૂષણ ફેલાવતા ઉદ્યોગ સામે તાત્કાલિક કડક પગલાં ભરવાની માંગ. : આ પ્રકારનું બેફામ વાયુ પ્રદૂષણ માત્ર ટૂંકાગાળાની અસુવિધાઓ જ નહીં પરંતુ લાંબાગાળે સ્થાનિક લોકોના સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર જોખમ ઊભું કરી શકે છે. શ્વસનતંત્રના રોગો, ચામડીના રોગો અને અન્ય ગંભીર બીમારીઓનો ભય સતત રહે છે. જો જવાબદારો સામે સત્વરે કોઈ કડક પગલાં નહીં ભરાય તો આ ઝેરી હવા ભરૂચના પર્યાવરણ અને જાહેર આરોગ્ય માટે કાયમી ખતરો બની રહેશે. આ ઘટના પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, જો તંત્ર સત્વરે કોઈ કડક પગલાં નહીં ભરે તો ભવિષ્યમાં આ પ્રદૂષણનો ભોગ માત્ર આસપાસના ગામો જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ભરૂચ જિલ્લો બનશે. જવાબદારો સામે તાત્કાલિક કાનૂની કાર્યવાહી કરવી અત્યંત જરૂરી છે.
વરસાદી પાણીની ઓથમાં કેમિકલ છોડવાનું કૌભાંડ : ઉદ્યોગો દ્વારા માત્ર હવામાં પ્રદૂષણ જ નહીં, પરંતુ વરસાદી પાણીના નિકાલની જગ્યાઓનો ઉપયોગ કેમિકલયુક્ત પાણી છોડવા માટે પણ થઈ રહ્યો છે. ચોમાસાની ઋતુમાં જ્યારે વરસાદી પાણીનો પ્રવાહ વધુ હોય છે, ત્યારે આ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ બેફામ બને છે. ઉદ્યોગકારો રાત્રિના અંધારામાં વરસાદી પાણીની ઓથ લઈને ઝેરી કેમિકલ છોડી દે છે, જેના પરિણામે જમીન અને ભૂગર્ભજળ બંને દૂષિત થાય છે. આ કૃત્ય માત્ર પર્યાવરણને જ નહીં, પરંતુ ખેડૂતો અને પશુધનને પણ ગંભીર નુકસાન પહોંચાડે છે. દૂષિત પાણીના સંપર્કમાં આવવાથી ગંભીર બીમારીઓ થવાનો ભય રહે છે. જો તંત્ર આ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે સખ્ત કાર્યવાહી નહીં કરે તો ભવિષ્યમાં જળસ્રોતો સંપૂર્ણપણે ઝેરી બની જશે.
તંત્રની નિષ્ક્રિયતા સામે સવાલો : સાયખા અને વિલાયત GIDC વિસ્તારમાં પ્રદૂષણની આ ગંભીર ઘટનાએ તંત્રની કામગીરી સામે અનેક સવાલો ઊભા કર્યા છે. આ પ્રકારના બનાવો વારંવાર બનતા હોવા છતાં, પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) અને સ્થાનિક તંત્ર કોઈ કડક પગલાં કેમ નથી ભરતું? શું આ ઉદ્યોગોને કાયદાનું પાલન કરાવવા માટે કોઈ નક્કર નીતિ નથી? સ્થાનિક લોકોએ વારંવાર રજૂઆતો કરી હોવા છતાં, તંત્ર દ્વારા માત્ર આંખ આડા કાન કરવામાં આવે છે. આ બેદરકારી ઉદ્યોગકારોને વધુ બેફામ બનાવે છે. જો તંત્ર જવાબદારો સામે તાત્કાલિક કાનૂની કાર્યવાહી ન કરે તો લોકોનો કાયદા પરથી વિશ્વાસ ઊઠી જશે. આ ઘટના સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે, તંત્રની નિષ્ક્રિયતા અને ઢીલી નીતિને કારણે લોકોના સ્વાસ્થ્ય અને પર્યાવરણ બંને જોખમમાં મુકાયા છે.
સમસ્યાનું સમાધાન લાવવા માટેના પગલાં : આ ગંભીર સમસ્યાનું કાયમી સમાધાન લાવવા માટે તાત્કાલિક અને અસરકારક પગલાં ભરવા અનિવાર્ય છે. સૌપ્રથમ, પ્રદૂષણ ફેલાવતા જવાબદાર ઉદ્યોગોની ઓળખ કરી, તેમના પર કડક દંડ અને કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB) દ્વારા નિયમિત અને આકસ્મિક નિરીક્ષણ હાથ ધરવામાં આવે તે જરૂરી છે. જે ઉદ્યોગો નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે છે, તેમના લાયસન્સ રદ કરવા સુધીના પગલાં ભરવા જોઈએ. આ ઉપરાંત, સ્થાનિક લોકોને પ્રદૂષણ સંબંધિત ફરિયાદો નોંધાવવા માટે એક સરળ અને ઝડપી પદ્ધતિ ઉપલબ્ધ કરાવવી જોઈએ, જેથી તંત્રને તાત્કાલિક જાણ થઈ શકે. પર્યાવરણની જાળવણી માટે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવું અને ઉદ્યોગોને પ્રદૂષણ નિયંત્રણ ટેકનોલોજી અપનાવવા પ્રોત્સાહિત કરવા પણ જરૂરી છે. આવા સંયુક્ત પ્રયાસોથી જ આ સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ લાવી શકાય છે અને ભરૂચના નાગરિકોને શુદ્ધ પર્યાવરણ મળી શકે છે.
Author: Naeem Diwan
Owner Of Geogujaratnews.com