વાગરા તાલુકાની વિલાયત GIDCમાં આવેલી જાણીતી બિરલા ગ્રાસીમ કંપનીમાં ગત ૧૬ સપ્ટેમ્બરના સાંજના સમયે બનેલી ગંભીર ઘટના અંગે વિરોધાભાસી નિવેદનો અને શંકાસ્પદ કાર્યવાહીનો દોર ચાલુ છે. એક તરફ કંપની, સ્થાનિક પંચાયત અને ફેક્ટરી ઇન્સ્પેક્ટર આ ઘટનાને ટ્રકનું ટાયર ફાટવાનો મામલો ગણાવી રહ્યા છે. જ્યારે બીજી તરફ ઈજાગ્રસ્ત કામદારો અને ઘટનાસ્થળની પરિસ્થિતિ ટેન્ક બ્લાસ્ટ તરફ ઈશારો કરે છે. આ વિરોધાભાસી દાવાઓએ સમગ્ર મામલે તંત્રની કામગીરી અને કંપનીની બેદરકારી પર ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
કંપની અને તંત્રની મિલીભગતનો ગંભીર આક્ષેપ : ઘટના બન્યા બાદ કંપનીના એચ.આર. મેનેજર મનીષ સિથુતે તરત જ આ ઘટનાને ટ્રકનું ટાયર ફાટવાની સામાન્ય ઘટના ગણાવી હતી. આશ્ચર્યજનક રીતે મેનેજરના કહેવા પ્રમાણે સ્થાનિક ગ્રામ પંચાયત અને ભરૂચના ફેક્ટરી ઇન્સ્પેક્ટરે પણ આ જ વાતને સમર્થન આપ્યું હતું. આ સમગ્ર ઘટનાનો પર્દાફાશ ત્યારે થયો જ્યારે ઈજાગ્રસ્ત યુવાનોએ વાગરા પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાવેલા નિવેદનો સામે આવ્યા. આ નિવેદનોમાં તેમણે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે, કંપનીમાં HCL ટેન્કના મેન્ટેનન્સ દરમિયાન ટેન્કમાં બ્લાસ્ટ થયો હતો. જેના કારણે તેઓ ઈજાગ્રસ્ત થયા હતા.
બિરલા ગ્રાસીમ ઘટનામાં ટાયર ફાટવાનો દાવો, પરંતુ તપાસનું નાટક હજુ ચાલુ : ભરૂચ ફેક્ટરી ઇન્સ્પેક્ટરે બિરલા ગ્રાસીમમાં ઈજાગ્રસ્ત થયેલા ત્રણ કર્મચારીઓ પૈકી બેના નિવેદન લીધા છે. પ્રાથમિક તારણો મુજબ, ઇન્સ્પેક્ટરે જણાવ્યું છે કે ખરેખર ટ્રકનું ટાયર ફાટ્યું હતું અને તે ટેન્કની નજીક હોવાથી બ્લાસ્ટ જેવો અહેસાસ થયો હતો. જોકે, આ નિવેદન પોલીસ સ્ટેશનમાં અપાયેલા નિવેદન સાથે તદ્દન વિપરીત છે, જ્યાં ટેન્ક બ્લાસ્ટ થયો હોવાનું જણાવાયું હતું. ઇન્સ્પેક્ટરે કહ્યું છે કે હજુ ઊંડાણપૂર્વક તપાસ ચાલી રહી છે અને અન્ય ઈજાગ્રસ્ત યુવકનું નિવેદન પણ લેવામાં આવશે. આ મામલે ચોક્કસ કારણ જાણવા હજુ ૧૫ દિવસનો સમય લાગશે તેમ જણાવીને તંત્રએ તપાસની ગતિ ધીમી હોવાનો સંકેત આપ્યો છે. આ વિરોધાભાસી નિવેદનો અને ધીમી તપાસને કારણે સમગ્ર ઘટનાની સચ્ચાઈ અને જવાબદારી પર ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે.
પોલીસે સ્થળ તપાસ કરીને કાર્યવાહીને વેગ આપ્યો : બિરલા ગ્રાસીમની ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં લઈને વાગરા પોલીસે પણ આ મામલે કાર્યવાહી શરૂ કરી છે. પોલીસે ઘટના સ્થળની મુલાકાત લીધી અને પંચનામું સહિતની જરૂરી તપાસ હાથ ધરી છે. આ પગલાથી આ કેસમાં પોલીસની સક્રિયતા વધી હોવાનું જણાઈ રહ્યું છે. જોકે ફેક્ટરી ઇન્સ્પેક્ટર અને કંપનીના વિરોધાભાસી નિવેદનોને કારણે પોલીસ માટે પણ સાચી હકીકત સુધી પહોંચવું પડકારરૂપ બની શકે છે. તપાસ બાદ જ સાચી પરિસ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે અને જવાબદારો સામે યોગ્ય કાર્યવાહીનો માર્ગ ખુલશે.
પંચાયત કંપનીને નોટિસ આપી શકે છે. પરંતુ તે સંજોગો પર આધારિત છે. : સામાન્ય રીતે જો કોઈ કંપની દ્વારા પંચાયતને ખોટી કે અધૂરી માહિતી આપીને ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવે તો પંચાયત નિયમો અને કાયદા મુજબ કંપનીને નોટિસ પાઠવી શકે છે. જો આ ઘટનામાં પંચાયતે કંપનીના દાવાને ચકાસ્યા વગર જ તેને સમર્થન આપ્યું હોય અને બાદમાં ટેન્ક બ્લાસ્ટ જેવી ગંભીર ઘટના સાબિત થાય તો પંચાયતને પોતાની ભૂલ સુધારવા અને કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવા માટે કંપનીને નોટિસ આપવી પડી શકે છે.
છુપાવવાનો પ્રયાસ અને ઢીલી તપાસ : આ ઘટનાએ તંત્રની કામગીરી સામે અનેક સવાલો ઊભા કર્યા છે. જો ખરેખર ટેન્ક બ્લાસ્ટ થયો હોય તો તંત્ર અને કંપનીએ આ ઘટનાને કેમ છુપાવી? શું કંપની પુરાવા નષ્ટ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે? અને જો તેમ હોય તો સ્થાનિક પંચાયત અને ફેક્ટરી ઇન્સ્પેક્ટરે કયા આધારે ટાયર ફાટવાનો રિપોર્ટ રજૂ કર્યો? આ મામલે એક જાગૃત નાગરિકે ગુજરાત વિજિલન્સ કમિશનને લેખિત ફરિયાદ કરી સ્પેશિયલ કમિટીની રચના કરી સઘન તપાસ કરવાની માંગ કરી છે. વાગરા પોલીસે પણ ઘટના સ્થળનું પંચનામું સહિતની કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. પરંતુ ફેક્ટરી ઇન્સ્પેક્ટરનું નિવેદન કે હજુ ૧૫ દિવસ સુધી તપાસ ચાલશે તે તંત્રની ઢીલી કામગીરીની પોલ ખોલી રહ્યું છે.
જવાબદારો સામે કડક કાર્યવાહીની માંગ : જો આ મામલે ખરેખર ટેન્ક બ્લાસ્ટ થયો હોય અને તંત્રને ગેરમાર્ગે દોરવામાં આવ્યું હોય તો બેદરકારી દાખવનાર લોકો સામે કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. લોકોના જીવ જોખમમાં મૂકવા અને પુરાવા છુપાવવાનો પ્રયાસ એ એક ગંભીર ગુનો છે. આ મામલે ઉચ્ચ કક્ષાએથી તાત્કાલિક અને તટસ્થ તપાસ હાથ ધરીને જવાબદારો સામે કાયદાકીય પગલાં લેવા અનિવાર્ય છે. જેથી ભવિષ્યમાં આવી બેદરકારીનું પુનરાવર્તન ન થાય.
Author: Naeem Diwan
Owner Of Geogujaratnews.com