ભરૂચ જિલ્લાના વાગરા-સારણ માર્ગ પર હાથ ધરવામાં આવી રહેલી પેચવર્કની કામગીરી સામે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. એક તરફ રોડ પર ટૂંકા ગાળામાં જ ઠેરઠેર ખાડાઓનું સામ્રાજ્ય ઊભું થતાં માર્ગની ગુણવત્તા સામે સવાલો ઊઠી રહ્યા છે, તો બીજી તરફ ખાડાઓ પૂરવાની કામગીરી પણ રાત્રીના અંધકારમાં કરવામાં આવતી હોવાના દૃશ્યો સામે આવતાં સમગ્ર કામગીરી વિવાદના ઘેરામાં આવી છે. જાહેર નાણાંના ખર્ચે રસ્તાનું સમારકામ થઈ રહ્યું હોય ત્યારે કામગીરીની ગુણવત્તા, સલામતી અને દેખરેખની જવાબદારી કોની છે, તેવા સવાલો હવે સ્થાનિક સ્તરે ચર્ચાઈ રહ્યા છે.
રાતના અંધારામાં પેચવર્ક, તો ગુણવત્તાની ચકાસણી કોણ કરશે ?સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે, વાગરા-સારણ માર્ગ પર પેચવર્કની કામગીરી રાત્રીના અંધકારમાં કરવામાં આવી રહી હતી. સ્થળ પર પૂરતી લાઇટિંગની વ્યવસ્થા વિના આવી કામગીરી કેવી રીતે યોગ્ય રીતે થઈ શકે? અંધારામાં રસ્તા પર ખાડાઓની યોગ્ય ઓળખ, જરૂરી પ્રમાણમાં મટિરિયલનો ઉપયોગ, યોગ્ય રીતે પેચવર્ક અને અંતિમ ગુણવત્તાની ચકાસણી કેવી રીતે કરવામાં આવે છે? જો કામગીરીમાં કોઈ ખામી રહી જાય તો તેની જવાબદારી કોણ લેશે? આ સવાલોના જવાબો સંબંધિત તંત્રએ આપવાની જરૂર છે.
સ્થળ પર સરકારી અધિકારી નહીં, સુપરવાઈઝર પણ ગાયબ! મળેલી વિગતો અને સ્થળ પરના દૃશ્યો મુજબ કામગીરી દરમિયાન કોઈ સરકારી અધિકારી કે કર્મચારી હાજર ન હોવાનું તેમજ કોઈ સુપરવાઈઝર પણ નજરે ન પડ્યો હોવાના આક્ષેપો ઊઠ્યા છે. જો આક્ષેપો સાચા હોય, તો કામની ગુણવત્તા અને નિયમોનું પાલન કોણ સુનિશ્ચિત કરી રહ્યું હતું? શું સરકારી માર્ગનું પેચવર્ક માત્ર કામદારોના ભરોસે છોડી દેવામાં આવ્યું છે? કોન્ટ્રાક્ટરને કામગીરી સોંપ્યા બાદ સંબંધિત વિભાગે સ્થળ પર દેખરેખ રાખવાની પોતાની જવાબદારી નિભાવી હતી કે નહીં, તેની તપાસ થવી જરૂરી છે.
કોન્ટ્રાક્ટરનો ખુલાસો, છેલ્લી ગાડી હતી, એટલે રાતે કામ કરવું પડ્યું! આ મામલે કોન્ટ્રાક્ટર રોમેશ સિંહ સિંધારા સાથે ટેલિફોનિક વાતચીત કરવામાં આવતાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે, છેલ્લી ગાડી હતી, એટલા માટે રાત્રિના સમયે કામ કરવાની ફરજ પડી હતી. જોકે, છેલ્લી ગાડી હોવી એ પૂરતી લાઇટિંગ, સલામતીનાં ધોરણો અને ગુણવત્તાયુક્ત કામગીરીની જવાબદારીમાંથી મુક્તિ આપે છે? જો કામ માટે જરૂરી વ્યવસ્થા ઉપલબ્ધ ન હોય, તો કામગીરી કેવી રીતે હાથ ધરવામાં આવી? કોન્ટ્રાક્ટરનો ખુલાસો સામે આવ્યા બાદ પણ આ સવાલો યથાવત્ છે.
સૌથી ગંભીર મુદ્દો, નાના બાળકો પણ કામ કરતા કેમેરામાં કેદ!આ સમગ્ર ઘટનામાં સૌથી ગંભીર અને ચિંતાજનક બાબત એ છે કે કામગીરી દરમિયાન નાના બાળકો પણ કામ કરતા કેમેરામાં કેદ થયા હોવાનો દાવો સામે આવ્યો છે. જો બાળકોને ખરેખર માર્ગના પેચવર્ક જેવા જોખમી કામમાં જોડવામાં આવ્યા હોય, તો આ બાબત માત્ર બેદરકારી નહીં, પરંતુ બાળસુરક્ષા અને બાળમજૂરી સંબંધિત નિયમોના પાલન અંગે પણ ગંભીર તપાસની માંગ કરે છે. બાળકોને જોખમી સ્થળે કામે લગાડવામાં આવ્યા હતા કે નહીં, તેમની ઉંમર કેટલી છે અને આ માટે જવાબદાર કોણ છે, તેની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ. જો બાળમજૂરીના નિયમોનો ભંગ થયો હોવાનું સાબિત થાય, તો જવાબદારો સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી થવી જોઈએ.
રોડના ખાડા ભરાશે કે માત્ર જવાબદારીના ખાડા ઊંડા થશે? ટૂંકા ગાળામાં જ રસ્તા પર ખાડાઓ પડવા અને ત્યારબાદ પેચવર્કની કામગીરી સામે ઊઠતા સવાલો વચ્ચે માર્ગની મૂળ ગુણવત્તા અંગે પણ તપાસ થવી જરૂરી છે. વપરાયેલા મટિરિયલની ગુણવત્તા, કામની પદ્ધતિ, મંજૂર સ્પેસિફિકેશન અને કોન્ટ્રાક્ટની શરતોનું પાલન થયું છે કે નહીં, તેની ટેકનિકલ તપાસ કોણ કરશે? માત્ર ઉપરછલ્લું સમારકામ કરીને સરકારી નાણાં ખર્ચી નાખવામાં આવ્યાં હોય તો તેની જવાબદારી નક્કી થવી જોઈએ.
હવે તંત્રએ જવાબ આપવો જ પડશે! વાગરા-સારણ માર્ગના પેચવર્કની કામગીરી અંગે ઊઠેલા આક્ષેપો માત્ર રસ્તાના સમારકામ પૂરતા મર્યાદિત નથી. રાત્રિના અંધકારમાં કામગીરી, પૂરતી લાઇટિંગના અભાવ અંગેના સવાલો, દેખરેખ માટે જવાબદાર અધિકારીઓ અને સુપરવાઈઝરની ગેરહાજરીના આક્ષેપો તથા નાના બાળકો કામ કરતા દેખાવાની બાબત, આ તમામ મુદ્દાઓની સંયુક્ત તપાસ જરૂરી છે. સંબંધિત માર્ગ અને બાંધકામ વિભાગ તાત્કાલિક સ્થળ તપાસ કરે, પેચવર્કની ગુણવત્તાનું ટેકનિકલ મૂલ્યાંકન કરાવે અને બાળકો પાસે કામ કરાવવાના આક્ષેપોની તપાસ કરે તેવી માંગ ઊઠી રહી છે. તપાસમાં ગેરરીતિ કે નિયમભંગ સાબિત થાય તો કોન્ટ્રાક્ટર સહિત જવાબદાર વ્યક્તિઓ સામે નિયમોનુસાર કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. સવાલ એક જ છે: જનતાના નાણાંથી બનતા રસ્તાઓની ગુણવત્તા અને બાળકોની સુરક્ષાની જવાબદારી કોણ લેશે? વાગરા-સારણ માર્ગના આક્ષેપો અંગે તંત્ર ક્યારે તપાસ શરૂ કરશે અને જવાબદારો સામે ક્યારે પગલાં લેશે? હવે જનતા માત્ર આશ્વાસન નહીં, પરંતુ પારદર્શક તપાસ અને જવાબદારી નક્કી થતી જોવા માંગે છે.
Author: Naeem Diwan
Owner Of Geogujaratnews.com